Στη διαμόρφωση ενός συστήματος τεκμηρίων δύο ταχυτήτων, με μικρότερες επιβαρύνσεις για τους συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες, στρέφεται η συζήτηση στο κυβερνητικό επιτελείο ενόψει της ΔΕΘ.
Για τους ελεύθερους επαγγελματίες, τα τεκμήρια επανήλθαν στο προσκήνιο μετά τις δηλώσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη, ο οποίος συνέδεσε τη σταδιακή υποχώρησή τους με την απόδοση των υπόλοιπων μέτρων κατά της φοροδιαφυγής.
Η κυβέρνηση δεν έχει ανακοινώσει κατάργηση του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος, ούτε έχει παρουσιάσει συγκεκριμένο μηχανισμό ελάφρυνσης, αν και έχει ανοίξει τη συζήτηση για διαφορετική μεταχείριση των επαγγελματιών που τηρούν τις υποχρεώσεις τους και αφήνουν καθαρό ηλεκτρονικό αποτύπωμα των συναλλαγών τους.
Τα κυβερνητικά στελέχη διαμηνύουν πως ο στόχος δεν είναι να διατηρηθούν τα τεκμήρια για πάντα, καθώς όσο εφαρμόζονται και αποδίδουν τα ηλεκτρονικά μέτρα κατά της φοροδιαφυγής, τόσο θα μπορεί να εξετάζεται η σταδιακή αφαίρεσή τους, με έμφαση στους «συνεπείς» ελεύθερους επαγγελματίες, που κάνουν χρήση του POS ή πληρώνουν εμπρόθεσμα φόρους και ΦΠΑ.
Ωστόσο, οι τελικές παράμετροι των κυβερνητικών παρεμβάσεων ακόμα δεν έχουν οριστικοποιηθεί, καθώς απομένει να φανεί αν θα μειώνεται το τεκμαρτό εισόδημα κατά ένα συγκεκριμένο ποσοστό, αν ο επαγγελματίας θα εξαιρείται πλήρως μετά από ορισμένα χρόνια συνέπειας ή αν η ελάφρυνση θα συνδυαστεί με χαμηλότερη προκαταβολή φόρου.
Η νέα εικόνα που έχει στη διάθεση της η ΑΑΔΕ
Το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα επιβλήθηκε επειδή η Εφορία δεν είχε πλήρη εικόνα για τα πραγματικά κέρδη των ατομικών επιχειρήσεων. Έθεσε, επομένως, ένα κατώτατο εισόδημα κάτω από το οποίο δύσκολα δέχεται ότι μπορεί να λειτουργεί ένας επαγγελματίας.
Σήμερα, όμως, η ΑΑΔΕ γνωρίζει περισσότερα καθώς τα POS έχουν συνδεθεί με τις ταμειακές μηχανές, τα έσοδα και τα έξοδα περνούν στο myDATA και οι ηλεκτρονικές πληρωμές καταγράφουν μεγαλύτερο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας. Όσο αυτή η εικόνα γίνεται πληρέστερη, τόσο μειώνεται η ανάγκη να υπολογίζεται το εισόδημα μόνο με βάση μια υπόθεση.
Χωρίς, προφανώς, η φοροδιαφυγή να έχει εξαφανιστεί, η ΑΑΔΕ έχει πλέον περισσότερες δυνατότητες να ξεχωρίζει μια επιχείρηση που δηλώνει σταθερά τα πραγματικά της έσοδα από εκείνη που εμφανίζει μεγάλες και ανεξήγητες αποκλίσεις.
Ενώ σήμερα το βάρος της απόδειξης πέφτει στον φορολογούμενο, ο οποίος θα πρέπει να επικαλεστεί συγκεκριμένους αντικειμενικούς λόγους ή να ζητήσει έλεγχο προκειμένου να υποστηρίξει πως το πραγματικό του εισόδημα ήταν χαμηλότερο από το τεκμαρτό, το νέο μοντέλο θα μπορούσε να αξιοποιεί απευθείας τα δεδομένα που έχει ήδη στη διάθεσή της η ΑΑΔΕ, χωρίς να αναγκάζεται κάθε επαγγελματίας να αποδεικνύει ξεχωριστά ότι δεν κέρδισε όσα του καταλογίζει το σύστημα.
Ο ορισμός του «συνεπούς» επαγγελματία
Ωστόσο, η δηλωμένη πρόθεση των κυβερνητικών στελεχών να επιβραβεύσουν τους συνεπείς επαγγελματίες, ανοίγει μια συζήτηση για το ποιοι είναι πραγματικά αυτοί.
Η χρήση POS δεν αρκεί από μόνη της καθώς για πολλές δραστηριότητες αποτελεί ήδη υποχρέωση, ενώ η ύπαρξη του τερματικού δεν αποδεικνύει ότι το σύνολο των συναλλαγών έχει καταγραφεί ηλεκτρονικά.
Παρομοίως, ούτε η εμπρόθεσμη πληρωμή φόρων αποτελεί απόλυτη απόδειξη φορολογικής συμμόρφωσης καθώς κάποιος μπορεί να πληρώνει εγκαίρως τον φόρο που του αναλογεί, αλλά να έχει δηλώσει μικρότερο τζίρο από τον πραγματικό. Αντίθετα, ένας άλλος επαγγελματίας μπορεί να δηλώνει κανονικά τα έσοδά του, αλλά να έχει ενταχθεί σε ρύθμιση επειδή αντιμετωπίζει πρόβλημα ρευστότητας.
Εάν το κριτήριο περιοριστεί στην απουσία χρεών, το σύστημα θα επιβραβεύει κυρίως την οικονομική δυνατότητα και όχι απαραίτητα τη σωστή δήλωση εισοδήματος. Η πραγματική φορολογική εικόνα προκύπτει από τον συνδυασμό των δηλώσεων με τον τζίρο που εμφανίζεται στο myDATA, τις ηλεκτρονικές εισπράξεις, το ιστορικό παραβάσεων και τις αποκλίσεις που εντοπίζουν οι διασταυρώσεις της ΑΑΔΕ, και απομένει να φανεί ποια «φόρμουλα» θα επιλέξει τελικά το οικονομικό επιτελείο προκειμένου να επιβραβεύσει αυτούς που πραγματικά το αξίζουν.
Αυξημένο τεκμήριο στις φετινές δηλώσεις
Αξίζει να σημειωθεί πως το βασικό ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα αυξήθηκε στις φετινές δηλώσεις στα 12.320 ευρώ, από 11.620 ευρώ προηγουμένως, λόγω της ανόδου του κατώτατου μισθού.
Το ποσό ανεβαίνει ανάλογα με τα χρόνια λειτουργίας της επιχείρησης και τα υπόλοιπα κριτήρια του συστήματος. Για επαγγελματίες με επτά έως εννέα χρόνια δραστηριότητας φτάνει στα 13.552 ευρώ, για δέκα έως δώδεκα χρόνια στα 14.907 ευρώ και για περισσότερα από δώδεκα χρόνια στα 16.016 ευρώ, πριν από τυχόν άλλες προσαυξήσεις.
Από οποιαδήποτε νέα παρέμβαση στα τεκμήρια πρέπει να διαχωριστούν οι αλλαγές στη φορολογική κλίμακα που έχουν ήδη ψηφιστεί για τα εισοδήματα του 2026. Οι μειωμένοι συντελεστές θα φανούν στις δηλώσεις του 2027 ανεξάρτητα από τις αποφάσεις που θα ληφθούν για το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα.
Πριν από τις ανακοινώσεις της ΔΕΘ μένει να αποσαφηνιστεί το ύψος της ελάφρυνσης, τα χρόνια συνέπειας που θα απαιτούνται, η μεταχείριση των ρυθμισμένων οφειλών και το φορολογικό έτος από το οποίο θα εφαρμοστεί το νέο σύστημα.
Πηγή: www.newsit.gr
