Ο εμπορικός πόλεμος ανάμεσα σε Ευρωπαϊκή Ένωση και ΗΠΑ φαίνεται ότι θα αποφευχθεί, καθώς η ηγεσία της ΕΕ αποφάσισε την Πέμπτη (25.6.2026) να τεθεί σε ισχύ η εμπορική συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ πριν την 4η Ιουλίου.
Οι Βρυξέλλες ενέκριναν τους δύο κανονισμούς για την εφαρμογή των δασμολογικών δεσμεύσεων που ορίζονται στην Κοινή Δήλωση ΕΕ-ΗΠΑ της 21ης Αυγούστου 2025, ενημερώνοντας ότι η εμπορική συμφωνία θα τεθεί σε ισχύ πριν την 4η Ιουλίου (Ημέρα Ανεξαρτησίας των ΗΠΑ), ημερομηνία την οποία είχε ορίσει ως τελεσίγραφο η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ.
Συγκεκριμένα, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε ορίσει ως προθεσμία την 4η Ιουλίου, μετά από συνομιλία που είχε τον Μάϊο με την επικεφαλής της Κομισιόν, Ούρσουλα φον Ντερ Λάιεν λέγοντας ότι «συμφώνησα να της δώσω προθεσμία μέχρι τα 250ά γενέθλια της χώρας μας ή, δυστυχώς, οι δασμοί τους θα αυξάνονταν αμέσως σε πολύ υψηλότερα επίπεδα».
Σημειώνεται πως η ΕΕ και οι ΗΠΑ διατηρούν τη μεγαλύτερη διμερή εμπορική και επενδυτική σχέση παγκοσμίως, η οποία αντιπροσωπεύει σχεδόν το 30% του παγκόσμιου εμπορίου αγαθών και υπηρεσιών και το 43% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Το διμερές εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών ξεπέρασε τα 1,7 τρισ. ευρώ το 2025, ενώ οι αμοιβαίες επενδύσεις των δύο πλευρών υπερέβησαν τα 4,8 τρισ. ευρώ το 2024.
Τι προβλέπει η συμφωνία
Στο πλαίσιο της εμπορικής συμφωνίας η ΕΕ συμφώνησε να καταργήσει τους δασμούς στα αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα, με αντάλλαγμα ανώτατο όριο δασμών 15% για τα περισσότερα προϊόντα της ΕΕ. Αξιωματούχοι της ΕΕ υποστήριζαν προ εβδομάδων ότι οι ΗΠΑ δεν έχουν συμμορφωθεί με όλες τις απαιτήσεις της συμφωνίας, επισημαίνοντας ότι η Ουάσιγκτον επέκτεινε τον δασμό 50% στον ευρωπαϊκό χάλυβα και το αλουμίνιο τον Αύγουστο ώστε να περιλαμβάνει εκατοντάδες νέα προϊόντα.
Οι ΗΠΑ έχουν εφαρμόσει ορισμένες διατάξεις της συμφωνίας, θέτοντας ανώτατο όριο δασμών 15% σε πολλές εξαγωγές της ΕΕ, όπως είχε συμφωνηθεί. Μια πιθανή συμβιβαστική λύση θα μπορούσε να είναι μια μεταγενέστερη ημερομηνία εφαρμογής και διατάξεις που θα επέτρεπαν στην ΕΕ να προβεί σε αντίποινα αν αλλάξουν οι συνθήκες.
Η τελική μορφή του νομοσχεδίου πρέπει να συμφωνηθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Κομισιόν και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το οποίο εκπροσωπεί τα 28 κράτη-μέλη της ΕΕ, όπως επισημαίνεται σε δημοσίευμα του Bloomberg.
Ο συμβιβασμός και η χρονική διάρκεια του deal
Η συμφωνία αποτελεί μέρος του συμβιβασμού που επιτεύχθηκε το περασμένο καλοκαίρι μεταξύ Βρυξελλών και Ουάσιγκτον, με την ΕΕ να δεσμεύεται για την κατάργηση των περισσότερων δασμών στα αμερικανικά προϊόντα και τις ΗΠΑ να περιορίζουν στο 15% τους δασμούς που είχαν επιβληθεί σε ευρωπαϊκές εισαγωγές.
Προβλέπεται, ένας ειδικός μηχανισμός διασφάλισης που επιτρέπει στην Επιτροπή να ενεργεί γρήγορα σε περίπτωση σημαντικής αύξησης εισαγωγών από τις ΗΠΑ. Παράλληλα, η ΕΕ διατηρεί το δικαίωμα αναστολής των προβλεπόμενων προτιμήσεων εφόσον η αμερικανική πλευρά δεν τηρήσει τις δεσμεύσεις της, μεταξύ άλλων ως προς τις πρόσθετες επιβαρύνσεις σε προϊόντα που περιέχουν χάλυβα και αλουμίνιο.
Η εμπορική συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ θα τεθεί σε ισχύ την επόμενη ημέρα από τη δημοσίευση των δύο κανονισμών στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ. Η αξία των εισαγωγών των ΗΠΑ από την ΕΕ το διάστημα Ιανουαρίου – Μάϊου του 2025 έφτασε τα 303 δισ. δολάρια και όπως επισημαίνεται στο Bloomberg η ΕΕ αποτελεί έναν από τους κύριους «αιμοδότες» της αμερικανικής οικονομίας
Ο κύριος κανονισμός θα ισχύει έως το τέλος του 2029. Έως τις 30 Ιουνίου του ίδιου έτους, η Κομισιόν θα υποβάλει αξιολόγηση των επιπτώσεών του στις εμπορικές ροές ΕΕ-ΗΠΑ, στα δασμολογικά έσοδα και στην οικονομία, συνοδευόμενη, εφόσον απαιτείται, από πρόταση για την παράταση της εφαρμογής του.
Πηγή: www.newsit.gr
