Τα ισχυρά πρωτογενή πλεονάσματα και η έντονη πτωτική πορεία του δημόσιου χρέους αποτελούν τα βασικά «όπλα» της Ελλάδας απέναντι στην αναταραχή που έχει προκαλέσει η άνοδος του κόστους δανεισμού στις διεθνείς αγορές ομολόγων.
Παρά τη διεθνή άνοδο των αποδόσεων, η αύξηση του κόστους δανεισμού της Ελλάδας παραμένει μικρότερη σε σχέση με άλλες μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες.
Η απόδοση του 10ετούς ελληνικού κρατικού ομολόγου αυξήθηκε κατά 40 μονάδες βάσης σε σχέση με έναν μήνα πριν και διαμορφώθηκε στο 4,24%, σύμφωνα με στοιχεία του Bloomberg, εξέλιξη που συνδέεται με την έντονη αποκλιμάκωση του ελληνικού δημόσιου χρέους, η οποία έχει οδηγήσει σε αναβαθμίσεις της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας από διεθνείς οίκους αξιολόγησης.
Την περασμένη Παρασκευή, ο καναδικός οίκος DBRS αναβάθμισε τις προοπτικές του ελληνικού αξιόχρεου σε θετικές από σταθερές, στη βαθμίδα ΒΒΒ, εκτιμώντας ότι η αποκλιμάκωση του ελληνικού χρέους θα συνεχιστεί παρά τη διεθνή άνοδο των αποδόσεων των ομολόγων.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα εμφανίζει μικρότερη αύξηση του κόστους δανεισμού σε σχέση με άλλες μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες. Στη Γερμανία, η απόδοση των 10ετών ομολόγων, που αποτελούν τον δείκτη αναφοράς για τις αγορές της Ευρωζώνης, αυξήθηκε κατά 34 μονάδες βάσης σε σχέση με έναν μήνα πριν και διαμορφώθηκε στο 3,5%, το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 17 ετών.
Ακόμη μεγαλύτερες ήταν οι αυξήσεις στις αποδόσεις των 10ετών ομολόγων της Γαλλίας και της Ιταλίας. Στη Γαλλία αυξήθηκαν κατά 46 μονάδες βάσης, στο 4,44%, ενώ στην Ιταλία κατά 43 μονάδες βάσης, στο 4,38%. Στη Βρετανία, η απόδοση των 10ετών τίτλων αυξήθηκε κατά 41 μονάδες βάσης, στο 5,37%, το υψηλότερο επίπεδο μεταξύ των χωρών της G7.
Η διεθνής εικόνα
Η αναταραχή στις αγορές κρατικών ομολόγων έχει οδηγήσει τις αποδόσεις σε υψηλά επίπεδα σχεδόν δύο δεκαετιών. Η απόδοση του 10ετούς ομολόγου των ΗΠΑ, που αποτελεί βασικό σημείο αναφοράς για τις διεθνείς αγορές, άγγιξε την Πέμπτη (10.9.2026) το 5%, ενώ η απόδοση των 30ετών τίτλων εκτινάχθηκε στο 5,3%, το υψηλότερο επίπεδο από τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2007. Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων διαμορφώθηκαν επίσης σε υψηλό 19 ετών, σύμφωνα με τον δείκτη του Bloomberg.
Βασικός παράγοντας πίσω από την αύξηση του κόστους δανεισμού είναι η άνοδος του πληθωρισμού, σε συνδυασμό με τη δύσκολη δημοσιονομική κατάσταση μεγάλων οικονομιών, κυρίως των ΗΠΑ, αλλά και της Γαλλίας και της Βρετανίας.
Στις ΗΠΑ, τα πολύ μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα συνεχίζονται για χρόνια μετά την πανδημία. Το 2026, πέντε χρόνια μετά την πανδημία, κινούνται στο 6% του ΑΕΠ, προκαλώντας έντονη ανησυχία στους επενδυτές, καθώς το δημόσιο χρέος αυξάνεται και έφτασε τον περασμένο μήνα τα 40 τρισ. δολάρια, ή το 126% του ΑΕΠ. Οι ΗΠΑ χρηματοδοτούν το μεγαλύτερο μέρος του χρέους τους μέσω της αγοράς ομολόγων, η οποία έχει φτάσει τα 32 τρισ. δολάρια.
Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, υποστήριξε ότι το χρέος δεν αποτελεί λόγο ανησυχίας και ότι θα μειωθεί με την ανάπτυξη της οικονομίας, θέση που αμφισβητούν οι αγορές. Η αύξηση του κόστους δανεισμού τα τελευταία χρόνια, σε αντίθεση με τα μηδενικά επιτόκια της περιόδου της πανδημίας, εντείνει το πρόβλημα, καθώς ενισχύει τη δυναμική του χρέους.
Οι δαπάνες για την εξυπηρέτηση των τόκων του αμερικανικού χρέους έχουν ξεπεράσει το 1 τρισ. δολάρια το 2026 και αποτελούν πλέον το μεγαλύτερο κονδύλι στον κρατικό προϋπολογισμό.
Ανάλογη είναι η εικόνα στους κρατικούς προϋπολογισμούς της Βρετανίας και της Γαλλίας, οι οποίες δαπανούν περισσότερα για τόκους από όσα για την άμυνά τους. Στη Βρετανία, το δημοσιονομικό έλλειμμα διαμορφώθηκε στο 4,3% το 2025, ενώ το δημόσιο χρέος φτάνει το 94% του ΑΕΠ.
Στη Γαλλία, ο φόβος ότι μπορεί να μην ψηφιστεί προϋπολογισμός για το επόμενο έτος, κατά το οποίο θα διεξαχθούν οι εκλογές τον ερχόμενο Απρίλιο και Μάιο, διατηρεί τις αγορές σε αναμμένα κάρβουνα. Οι επενδυτές έχουν ήδη «στοχοποιήσει» τη χώρα μετά τις εκλογές του 2024, οι οποίες τριχοτόμησαν τη Βουλή της, οδηγώντας σε έντονη πολιτική αστάθεια. Το έλλειμμα της Γαλλίας παραμένει κοντά στο 5% του ΑΕΠ και το 2026, ενώ το χρέος της πλησιάζει το 120% του ΑΕΠ.
Το ενεργειακό σοκ και τα επιτόκια
Το αδιέξοδο στον πόλεμο ΗΠΑ-Ιράν και η επανάληψη των εχθροπραξιών στον Περσικό Κόλπο προδιαθέτουν για μεγαλύτερη διάρκεια του ενεργειακού σοκ. Οι αγορές αναμένουν ότι οι κεντρικές τράπεζες θα αυξήσουν τα επιτόκιά τους προκειμένου να επαναφέρουν τον πληθωρισμό στον στόχο του 2%.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) αύξησε ήδη την Πέμπτη, για δεύτερη φορά φέτος, το βασικό επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων κατά 25 μονάδες βάσης, στο 2,5%, εκτιμώντας ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή θα διατηρήσει τον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη πάνω από το 2% και το 2027.
Οι νεότερες προβλέψεις της ΕΚΤ δείχνουν ότι ο πληθωρισμός θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στο 3% το 2026 και στο 2,5% το 2027, πριν υποχωρήσει στο 2,1% το 2028. Οι αγορές δίνουν επίσης αυξημένη πιθανότητα για αύξηση του επιτοκίου της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ, το οποίο έχει παραμείνει στο 3,5%-3,75% από την αρχή του 2026.
Πηγή: www.newsit.gr
